اليك ، و إعطاء من حرمك . » « 1 » يعنى : « آيا خبر بكنم شما را به بهترين خلقهاى دنيا و آخرت ؟ آن است كه عفو كنى از هركس كه بر تو ظلم كند و پيوسته دارى رشتهء محبّت و الفت آن‌كس كه از نامهربانى گسسته دارد ، و نيكويى و احسان كنى با هركه با تو بدى كند ، و عطا كردن به كسى كه تو را از فواضل و عطاياى خود محروم دارد . » و از آن حضرت منقول است كه فرموده : « عليكم بالعفو فانّ العفو لا يزيد العبد الّا عزّا فتعافوا يعزّكم اللّه . » « 2 » يعنى : « بر شماست كه ملازمت و مداومت بر عفو كنيد . پس ، به درستى كه عفو زياد نمىكند جهت بنده ، الّا عزّت . پس ، عفو كنيد تا عزيز گرداند شما را خداى عز و جلّ . » و از حضرت امام موسى كاظم عليه السّلام منقول است كه ، « به‌هم نرسيدند دو گروه - يعنى ، به محاربه و مجادله - مگر آنكه نصرت و ظفر مىيابند آنان كه عفو ايشان عظيمتر است . » و اين معنى به تجربه رسيده كه از متخاصمان ، آن‌كس را كه قصد عفو و نيّت بخشايش دارد غلبه و نصرت مىباشد ، چنان كه از تتبّع اخبار پيشينيان معلوم مىشود . و حضرت صادق عليه السّلام فرموده كه ، « نيكو جرعه‌اى است خشم از جهت آن كسى كه صبر كند بر آن . پس ، به درستى كه اجر عظيم از جهت بلاى عظيم مىباشد . » و حضرت صادق عليه السّلام فرموده كه ، « هيچ بنده‌اى نيست كه خشمى فروخورد ، مگر آنكه خداى عز و جلّ زياد مىگرداند جهت او عزّت در دنيا و آخرت . و حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام فرموده كه ، « هركه خشمى فروخورد و قدرت بر امضاى آن داشته باشد ، پر مىگرداند خداى عز و جلّ دل او را امن و ايمان در روز قيامت . » به غير خشم كه در خوردنش وبالى نيست * در اين بساط دگر لقمهء حلالى نيست * * * فروخور خشم را گر زنده مىخواهى دل خود را * كه كار آب حيوان مىكند در خوردن اين آتش و حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله فرموده ، كه ، « دوست‌ترين راهها به خداى عز و جلّ دو جرعه است :

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 8 ، ص 362 . ( 2 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 108 .